Tổ chức và các loại hình tổ chức
Tổ chức
Đặc trưng của tổ chức
Bao gồm nhiều người, có mối quan hệ với nhau
Là công cụ để thực hiện mục đích của chủ thể nhất định
Có cách thức hoạt động nhất định để đạt được mục đích
Phải thu hút và phân bổ nguồn lực để đạt được mục đích
Hoạt động trong mối quan hệ với các tổ chức khác
Mọi tổ chức đều cần các nhà quản lý
34 trang |
Chia sẻ: thuyduongbt11 | Ngày: 25/06/2022 | Lượt xem: 134 | Lượt tải: 0
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Bài giảng Quản lý học - Chương 1: Tổng quan về quản lý các tổ chức - Nguyễn Quang Huy, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 1
Quản lý học
(Management)
Giảng viên: Th.S Nguyễn Quang Huy
Email: huy.nguyen.anu@gmail.com
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 2
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
Tổ chức và các loại hình tổ chức
Tổ chức
Đặc trưng của tổ chức
Bao gồm nhiều người, có mối quan hệ với nhau
Là công cụ để thực hiện mục đích của chủ thể nhất định
Có cách thức hoạt động nhất định để đạt được mục đích
Phải thu hút và phân bổ nguồn lực để đạt được mục đích
Hoạt động trong mối quan hệ với các tổ chức khác
Mọi tổ chức đều cần các nhà quản lý
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 3
Các hoạt động cơ bản của tổ chức
(Theo quá trình)
Nghiên cứu và dự báo môi trường
Tìm kiếm và huy động các nguồn vốn
Tìm kiếm các yếu tố đầu vào
Sản xuất: Tạo ra các sản phẩm và dịch vụ của tổ chức
Cung cấp các sản phẩm và dịch vụ cho khách hàng
Thu lợi ích và phân phối lợi ích
Đổi mới và hoàn thiện quy trình sản xuất, chất lượng sản phẩm
và dịch vụ
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 4
Các hoạt động cơ bản của tổ chức
(Theo lĩnh vực)
Hoạt động sản xuất
Hoạt động tài chính
Hoạt động nhân sự
Hoạt động R&D
Hoạt động Marketing
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 5
Các loại hình tổ chức theo sở hữu
Tổ chức do cá nhân nắm giữ
Tổ chức công
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 6
Các loại hình tổ chức theo mục tiêu của tổ chức
Tổ chức hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận
Tổ chức phi lợi nhuận
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 7
Các loại hình tổ chức theo lĩnh vực hoạt động
Tổ chức hoạt động trong lĩnh vực sản xuất
Tổ chức hoạt động cung cấp dịch vụ
Tổ chức hoạt động cung cấp thông tin
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 8
Các loại hình tổ chức theo tính chất mối quan hệ
Tổ chức chính thức: các thành viên được xác định
rõ ràng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách
nhiệm; có cơ cấu tổ chức rõ ràng
Tổ chức phi chính thức: hình thành qua mối quan
hệ cá nhân, có chung quan điểm, tư tưởng, sở
thích: Hội cây cảnh, CLB cầu lông,
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 9
Quản lý?
Là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng nhằm đạt được
những mục tiêu nhất định trong điều kiện môi trường biến động.
Các dạng quản lý
quản lý giới vô sinh: nhà xưởng, vật tư, máy móc,..
quản lý giới sinh vật: cây trồng, vật nuôi,..
quản lý xã hội loài người: doanh nghiệp, gia đình,..
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 10
Quản lý tổ chức
Quản lý tổ chức là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và
kiểm tra các nguồn lực, các hoạt động của tổ chức nhằm đạt
được mục đích của tổ chức với kết quả và hiệu quả cao trong
điều kiện môi trường biến động.
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 11
Phương diện tổ chức – kỹ thuật của quản lý tổ chức
Quản lý là làm gì?
Đối tượng của quản lý là gì?
Quản lý được tiến hành khi nào?
Mục đích của quản lý là gì?
=> Theo phương diện tổ chức kỹ thuật, hoạt động quản lý là
tương đối thống nhất ở các tổ chức
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 12
Phương diện kinh tế - xã hội của quản lý tổ chức
Tổ chức được thành lập và hoạt động vì mục đích gì?
Ai nắm quyền lãnh đạo và điều hành tổ chức?
Đối tượng và khách thể quản lý là ai?
Giá trị gia tăng nhờ hoạt động quản lý thuộc về ai?
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 13
Chức năng quản lý
Để quản lý, chủ thể quản lý phải thực hiện nhiều loại
công việc khác nhau- gọi là các chức năng quản lý.
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 14
Các chức năng quản lý theo quá trình
Lập kế hoạch
Tổ chức
Lãnh đạo
Kiểm tra
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 15
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
Các chức năng quản lý theo lĩnh vực
quản lý sản xuất
quản lý tài chính
quản lý nguồn nhân lực
quản lý Marketing
quản lý R&D
quản lý chất lượng
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 16
quản lý sản
xuất
quản lý tài
chính
quản lý
nguồn
nhân lực
quản lý
marketi
ng
quản lý
R&D
Lập kế
hoạch + + + + +
Tổ chức + + + + +
Lãnh đạo + + + + +
Kiểm tra + + + + +
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 17
=> Trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của tổ chức:
lĩnh vực sản xuất, lĩnh vực tài chính, lĩnh vực
marketing, lĩnh vực R&D, các nhà quản lý đều phải
thực hiện 4 chức năng: lập kế hoạch, tổ chức, lãnh
đạo và kiểm tra.
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 18
Quản lý vừa là một khoa học, vừa là một nghệ
thuật, vừa là một nghề
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 19
Tính khoa học của hoạt động quản lý
Quản lý tổ chức fải tuân theo các quy luật tự nhiên, kinh tế,
tâm lý, xã hội; tuân thủ các nguyên tắc quản lý
Đòi hòi nhà quản lý phải vận dụng các phương pháp quản lý,
các công cụ quản lý hiện đại; các tiến bộ cuả KHCN
Quản lý tổ chức phải dựa trên các điều kiện cụ thể của tổ
chức và của môi trường
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 20
Tính nghệ thuật của hoạt động quản lý
Phụ thuộc vào kinh nghiệm, trình độ, phong cách làm việc,
bản lĩnh của nhà quản lý
Đòi hỏi nhà quản lý phải hiểu biết về tâm lý, có khả năng làm
việc với con người
Phụ thuộc vào việc vận dụng linh hoạt các phương pháp và
các công cụ quản lý
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 21
Quản lý là một nghề
Có những kỹ năng nhất định
Có thể đào tạo các kỹ năng quản lý
Có thể tuyển dụng các nhà quản lý
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 22
Nhà quản lý
Là người thực hiện các chức năng quản lý nhằm đảm
bảo cho tổ chức đạt được những mục đích của mình
với kết quả và hiệu quả cao.
- Có quyền hạn nhất định (quyền ra quyết định)
- Có những công việc cần thực hiện
- Có những nghiệp vụ nhất định
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
Phân loại nhà quản lý
Các nhà quản lý cấp cao
Các nhà quản lý cấp trung
Các nhà quản lý cấp cơ sở
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 23
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 24
Nhà quản lý cấp cao
Là cấp quản lý cao nhất, quyết định chiến lược, chính
sách, chỉ đạo mối quan hệ của tổ chức với môi trường
(HĐQT, ban GĐ)
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
Nhà quản lý cấp trung
Chịu trách nhiêm quản lý những bộ phận, phân hệ nhất
định của tổ chức; họ có nhà quản lý cấp cao hơn và nhà
quản lý cấp thấp hơn. Một tổ chức có thể không có hoặc
có nhiều cấp nhà quản lý cấp trung.
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 25
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
Nhà quản lý cấp cơ sở
Là cấp quản lý thấp nhất, đó là người chịu trách
nhiêm trước công việc của những người lao động
trực tiếp, họ không có nhà quản lý cấp thấp hơn
Chú ý: Đây là cách phân chia mang tính tương đối
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 26
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
Yêu cầu về kỹ năng đối với các nhà quản lý
Kỹ năng kỹ thuật (technical skills)
Kỹ năng thực hiện các mối quan hệ con người (human
skills)
Kỹ năng nhận thức – hay kỹ năng tư duy và ra quyết
định (conceptual skills)
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 27
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
Kỹ năng kỹ thuật
Là kiến thức trong lĩnh vực chuyên môn của mình để
thực hiện công tác quản lý.
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 28
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
Kỹ năng thực hiện các mối quan hệ con người
Là khả năng làm việc với người khác:
Đánh giá đúng con người (năng lực, sở trường, tính cách,)
Có khả năng giành quyền lực và tạo ảnh hưởng
Có khả năng giao tiếp, đàm phán
Có khả năng làm việc nhóm và XD nhóm làm việc hiệu quả
Có khả năng chủ trì các cuộc họp
Có khả năng giải quyết các mâu thuẫn tập thể
Quản lý thời gian có hiệu quả
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 29
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
Kỹ năng nhận thức (tư duy và RQĐ)
Là khả năng phân tích, phát hiện và giải quyết các vấn đề
phức tạp trong tổ chức. Có khả năng dự đoán những thuận
lợi, khó khăn, khả năng đối mặt với những khó khăn,
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 30
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 31
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
%
công
việc
Cấp cao Cấp trung Cấp cơ sở
Kỹ năng kỹ thuật
Kỹ năng làm việc với con
người
Kỹ năng nhận thức
Mối quan hệ giữa cấp cán bộ quản lý với kỹ
năng quản lý
Vai trò của nhà quản lý
Vai trò liên kết
Vai trò thông tin
Vai trò quyết định
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 32
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
Phong cách làm việc (lãnh đạo) của nhà quản lý
Phong cách độc đoán
Phong cách dân chủ
Phong cách tự do
=> Mỗi phong cách lãnh đạo đều có ưu, nhược điểm riêng và phù
hợp với 1 số tổ chức nhất định hoặc 1 số giai đoạn phát triển của tổ
chức. Không có phong cách lãnh đạo hiệu quả cho mọi tổ chức và
mọi giai đoạn phát triển của nó.
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 33
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÁC TỔ CHỨC
4/14/2014 Th.S Nguyễn Quang Huy 34