Luận văn Xây dựng các tiêu chí đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên trung học cơ sở áp dụng thí điểm tại thị xã phúc yên - Tỉnh vĩnh phúc

Chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng giáo dục phổ thông nói riêng ngày càng được nhiều nhà giáo dục, quản lý, nghiên cứu và xã hội quan tâm. Trên các diễn đàn chính trị, trong các hội thảo khoa học, trên các phương tiện thông tin đại chúng có không ít những cuộc tranh luận về chất lượng giáo dục hiện nay ở nước ta, nhiều người đã cố gắng đưa ra những lý giải, đề xuất những biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dục. Đảng, Nhà nước và Ngành GD-ĐT, bằng những chủ trương và biện pháp cụ thể, đang phấn đấu cho một nền giáo dục có chất lượng tốt nhằm đạt được mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài. Trong các văn bản ký kết với các tổ chức quốc tế, Việt Nam đã cam kết phấn đấu từng bước phổ cập giáo dục và nâng cao chất lượng giáo dục. Bên cạnh những chủ trương và biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đổi mới quản lý chất lượng giáo dục là một giải pháp được đặc biệt quan tâm. Chất lượng giáo dục trung học phổ thông, giữa các cấp học và bậc học khác, luôn giữ vị trí hết sức quan trọng vì chất lượng giáo dục trung học phổ thông sẽ quyết định chất lượng sinh viên vào học đại học, cao đẳng, giáo dục chuyên nghiệp và chất lượng của lực lượng lao động có trình độ sau trung học phổ thông. Mặt khác, chất lượng giáo dục trung học phổ thông là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao kỹ năng sống cho thế hệ trẻ bước vào đời. Điều đó cũng sẽ giúp cho Việt Nam nhanh chóng hội nhập quốc tế và khu vực, đồng thời tăng cường khả năng cạnh tranh với các nước khác trong khu vực và trên thế giới. Từ năm 2001, sau khi "Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010" được ban hành, nhiệm vụ “xây dựng và triển khai hệ thống kiểm định chất lượng ở mọi cấp học, bậc học và hình thức đào tạo” trở nên rất cấp bách. Đây là văn bản qui phạm pháp luật đầu tiên đưa ra khái niệm kiểm định chất lượng ở mọi cấp học, bậc học. Tuy còn có những ý kiến khác nhau, nhưng đã được định hình nội hàm của nó bằng văn bản số 4778/QĐ-BGD-ĐT-TCCB của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 08 tháng 9 năm 2003 về việc quy định chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng. Theo văn bản này, kiểm định chất lượng giáo dục của các cấp học, bậc học và trình độ đào tạo bao gồm: - Đánh giá chất lượng giáo dục tiểu học, giáo dục trung học cơ sở và giáo dục trung học phổ thông, giáo dục thường xuyên; - Đảm bảo chất lượng và kiểm định chất lượng giáo dục trung học chuyên nghiệp; giáo dục đại học và sau đại học; - Công nhận các cơ sở giáo dục và chương trình giáo dục đạt tiêu chuẩn chất lượng. Ở nhiều nước trên thế giới, đánh giá chất lượng giáo dục là hoạt động đồng hành với công tác dạy và học ở các cơ sở giáo dục. Đánh giá chất lượng được sử dụng vào các mục đích: giám sát quá trình dạy và học, dự đoán các kết quả đào tạo hay nhằm cải tiến chất lượng giáo dục. Đánh giá chất lượng giáo dục có nhiều nội dung khác nhau, trong đó có đánh giá chất lượng sản phẩm giáo dục. Sản phẩm giáo dục ở đây là các phẩm chất có được của học sinh như đạo đức, kiến thức, kỹ năng, thể lực, thẩm mỹ v.v. Các hoạt động đánh giá của nhiều nước thường tập trung vào đánh giá kiến thức, kỹ năng và tư cách đạo đức của học sinh, thông thường ở cuối cấp trong phạm vi cả nước hoặc tiểu bang theo các chuẩn mực qui định. Các hoạt động đánh giá này rất phổ biến ở Bắc Mỹ, Châu Âu, Australia. Nhiều nước còn tiến hành đánh giá chất lượng học sinh ở các lớp giữa các cấp học để giám sát chất lượng dạy và học và nhằm đưa ra những biện pháp can thiệp kịp thời (Ví dụ: Bang New South Wales, Australia, Mỹ v.v). Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chất lượng sản phẩm giáo dục chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, đặc biệt là yếu tố chất lượng nhà trường như chất lượng của đội ngũ giáo viên; các hoạt động giáo dục diễn ra trong lớp học, và môi trường chung lành mạnh trong nhà trường. Yếu tố chất lượng nhà trường thường được gọi là yếu tố đảm bảo chất lượng. Đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên được sử dụng khá phổ biến ở nhiều nước. Khác với hệ thống thanh tra có thể tiến hành đánh giá từng giáo viên thông qua năng lực giảng dạy của họ, đánh giá chất lượng giáo viên nhằm tập trung mô tả thực trạng chung của toàn bộ đội ngũ giáo viên của nhà trường, của hệ thống, qua đó cung cấp các thông tin để cấp có thẩm quyền đưa ra các biện pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chất lượng nhà trường được nâng cao khi đội ngũ giáo viên của nhà trường có kỹ năng chuyên môn cao, được giảng dạy trong lĩnh vực họ được đào tạo, có kinh nghiệm, nhiệt tình, và định kỳ được nâng cao nghiệp vụ chuyên môn. Chất lượng của các hoạt động trong lớp học được cấu thành từ chất lượng của chương trình, phương pháp giảng dạy, tư liệu học tập và thiết bị, kiểm tra và đánh giá trong lớp học và kể cả thái độ học tập của học sinh. Học sinh sẽ tiếp thu được tốt hơn khi chương trình được thiết kế một cách khoa học và phù hợp với người học. Các nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng những học sinh lớp dưới thường học tốt hơn trong các lớp học không quá đông học sinh. Các yếu tố đặc trưng cho mỗi trường phổ thông thường được thể hiện qua sự lãnh đạo của hiệu trưởng và ban giám hiệu nhà trường, mục tiêu của nhà trường, tập thể chuyên môn, kỷ luật và môi trường học tập. Các yếu tố đặc trưng của nhà trường không có tác động trực tiếp đến học sinh nhưng nó có những ảnh hưởng gián tiếp một cách đáng kể đến người học thông qua giáo viên và lớp học.

doc103 trang | Chia sẻ: oanhnt | Lượt xem: 1473 | Lượt tải: 5download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Luận văn Xây dựng các tiêu chí đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên trung học cơ sở áp dụng thí điểm tại thị xã phúc yên - Tỉnh vĩnh phúc, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO VÀ NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC ______________________________ SÁI CÔNG HỒNG XÂY DỰNG CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN THCS ÁP DỤNG THÍ ĐIỂM TẠI THỊ XÃ PHÚC YÊN - TỈNH VĨNH PHÚC Chuyên ngành đào tạo thí điểm: Đo lường và Đánh giá trong giáo dục LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÀNH : Quản lý giáo dục Người hướng dẫn khoa học: TS. Phạm Xuân Thanh Hà Nội - 2008 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. LỜI CẢM ƠN Với lòng biết ơn, tác giả muốn nói lời đặc biệt cảm ơn đến TS. Phạm Xuân Thanh, Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng, Bộ Giáo dục & Đào tạo, Việt Nam, người Thầy đã hướng dẫn tận tình để tác giả hoàn thiện được luận văn một cách logic, khoa học. Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn của mình đến các Thầy, Cô lãnh đạo sở giáo dục- đào tạo tỉnh Vĩnh Phúc, Phòng Giáo dục - Đào tạo thị xã Phúc Yên, các Thầy cô giáo trường Hai Bà Trưng, đã động viên, tạo điều kiện giúp đỡ để tác giả theo hết khoá học và có những gợi ý quý báu cho đề tài nghiên cứu này. Thông qua Luận văn này, tác giả cũng xin gửi lời trân trọng cảm ơn đến các giảng viên tham gia giảng dạy khoá học vì đã cung cấp cho tác giả những kiến thức về chuyên ngành Đo lường - Đánh giá trong giáo dục cũng như cách thức tiến hành một nghiên cứu khoa học như PGS.TS Nguyễn Phương Nga, PGS.TS Lê Đức Ngọc, PGS.TS Nguyễn Quý Thanh, PGS.TS Nguyễn Công Khanh… Đặc biệt, tác giả xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Phương Nga, PGS.TS Lê Đức Ngọc vì những ý kiến đóng góp hết sức quí giá cho đề tài nghiên cứu này. Vì lí do về mặt thời gian nên luận văn không thể tránh khỏi những hạn chế nhất định. Kính mong các thầy cô giáo, các nhà khoa học, những người quan tâm đến đề tài cho ý kiến đóng góp để tác giả có thể làm tốt hơn nữa trong những nghiên cứu sau. Tác giả 1 MỞ ĐẦU I. Lí do chọn đề tài II. Mục đích nghiên cứu III. Câu hỏi nghiên cứu IV. Phương pháp nghiên cứu V. Đối tượng nghiên cứu Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. MỤC LỤC Trang 5 5 10 11 11 12 VI. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu VII. Thời gian nghiên cứu VIII. Cấu trúc của luận văn Chương 1: TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÍ LUẬN 1.1. Các quan niệm về chất lượng giáo dục 1.2. Đánh giá chất lượng giá giảng dạy 1.3. Đề xuất các tiêu chí đánh giá chất lượng giảng dạy cho giáo viên THCS Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1. Nội dung các tiêu chí và xây dựng các chỉ số cho mỗi tiêu chí 2.2. Phương pháp thu thập thông tin về đánh giá chất lượng giảng dạy 2.3. Qui trình thu thập số liệu Chương 3: KHẢO SÁT ĐÁNH GIÁ 3.1. Số liệu tiến hành điều tra 3.2. Kết quả số lượng giáo viên điều tra sau khi xử lý thô 3.3. Phân tích số liệu điều tra KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 2 12 12 12 13 13 18 45 47 47 52 53 61 61 62 63 83 85 88 1 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT SỬ DỤNG TRONG LUẬN VĂN CBQL Cán bộ quản lý 2 3 4 5 5 6 7  GD-ĐT GV HS KSĐG NCKH THCS THPT  Giáo dục-Đào tạo Giáo viên Học sinh khảo sát đánh giá Nghiên cứu khoa học Trung học cơ sở Trung học phổ thông 3 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. MỞ ĐẦU I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1. Bối cảnh chung của giáo dục Việt Nam Chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng giáo dục phổ thông nói riêng ngày càng được nhiều nhà giáo dục, quản lý, nghiên cứu và xã hội quan tâm. Trên các diễn đàn chính trị, trong các hội thảo khoa học, trên các phương tiện thông tin đại chúng có không ít những cuộc tranh luận về chất lượng giáo dục hiện nay ở nước ta, nhiều người đã cố gắng đưa ra những lý giải, đề xuất những biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dục. Đảng, Nhà nước và Ngành GD-ĐT, bằng những chủ trương và biện pháp cụ thể, đang phấn đấu cho một nền giáo dục có chất lượng tốt nhằm đạt được mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài. Trong các văn bản ký kết với các tổ chức quốc tế, Việt Nam đã cam kết phấn đấu từng bước phổ cập giáo dục và nâng cao chất lượng giáo dục. Bên cạnh những chủ trương và biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đổi mới quản lý chất lượng giáo dục là một giải pháp được đặc biệt quan tâm. Chất lượng giáo dục trung học phổ thông, giữa các cấp học và bậc học khác, luôn giữ vị trí hết sức quan trọng vì chất lượng giáo dục trung học phổ thông sẽ quyết định chất lượng sinh viên vào học đại học, cao đẳng, giáo dục chuyên nghiệp và chất lượng của lực lượng lao động có trình độ sau trung học phổ thông. Mặt khác, chất lượng giáo dục trung học phổ thông là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao kỹ năng sống cho thế hệ trẻ bước vào đời. Điều đó cũng sẽ giúp cho Việt Nam nhanh chóng hội nhập quốc tế và khu vực, đồng thời tăng cường khả năng cạnh tranh với các nước khác trong khu vực và trên thế giới. 4 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. Từ năm 2001, sau khi "Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010" được ban hành, nhiệm vụ “xây dựng và triển khai hệ thống kiểm định chất lượng ở mọi cấp học, bậc học và hình thức đào tạo” trở nên rất cấp bách. Đây là văn bản qui phạm pháp luật đầu tiên đưa ra khái niệm kiểm định chất lượng ở mọi cấp học, bậc học. Tuy còn có những ý kiến khác nhau, nhưng đã được định hình nội hàm của nó bằng văn bản số 4778/QĐ-BGD-ĐT-TCCB của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 08 tháng 9 năm 2003 về việc quy định chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng. Theo văn bản này, kiểm định chất lượng giáo dục của các cấp học, bậc học và trình độ đào tạo bao gồm: - Đánh giá chất lượng giáo dục tiểu học, giáo dục trung học cơ sở và giáo dục trung học phổ thông, giáo dục thường xuyên; - Đảm bảo chất lượng và kiểm định chất lượng giáo dục trung học chuyên nghiệp; giáo dục đại học và sau đại học; - Công nhận các cơ sở giáo dục và chương trình giáo dục đạt tiêu chuẩn chất lượng. Ở nhiều nước trên thế giới, đánh giá chất lượng giáo dục là hoạt động đồng hành với công tác dạy và học ở các cơ sở giáo dục. Đánh giá chất lượng được sử dụng vào các mục đích: giám sát quá trình dạy và học, dự đoán các kết quả đào tạo hay nhằm cải tiến chất lượng giáo dục. Đánh giá chất lượng giáo dục có nhiều nội dung khác nhau, trong đó có đánh giá chất lượng sản phẩm giáo dục. Sản phẩm giáo dục ở đây là các phẩm chất có được của học sinh như đạo đức, kiến thức, kỹ năng, thể lực, thẩm mỹ v.v. Các hoạt động đánh giá của nhiều nước thường tập trung vào đánh giá kiến thức, kỹ năng và tư cách đạo đức của học sinh, thông thường ở cuối cấp trong phạm vi cả nước hoặc tiểu bang theo các chuẩn mực qui định. Các hoạt động đánh giá này rất phổ biến ở Bắc Mỹ, Châu Âu, Australia. 5 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. Nhiều nước còn tiến hành đánh giá chất lượng học sinh ở các lớp giữa các cấp học để giám sát chất lượng dạy và học và nhằm đưa ra những biện pháp can thiệp kịp thời (Ví dụ: Bang New South Wales, Australia, Mỹ v.v). Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chất lượng sản phẩm giáo dục chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, đặc biệt là yếu tố chất lượng nhà trường như chất lượng của đội ngũ giáo viên; các hoạt động giáo dục diễn ra trong lớp học, và môi trường chung lành mạnh trong nhà trường. Yếu tố chất lượng nhà trường thường được gọi là yếu tố đảm bảo chất lượng. Đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên được sử dụng khá phổ biến ở nhiều nước. Khác với hệ thống thanh tra có thể tiến hành đánh giá từng giáo viên thông qua năng lực giảng dạy của họ, đánh giá chất lượng giáo viên nhằm tập trung mô tả thực trạng chung của toàn bộ đội ngũ giáo viên của nhà trường, của hệ thống, qua đó cung cấp các thông tin để cấp có thẩm quyền đưa ra các biện pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chất lượng nhà trường được nâng cao khi đội ngũ giáo viên của nhà trường có kỹ năng chuyên môn cao, được giảng dạy trong lĩnh vực họ được đào tạo, có kinh nghiệm, nhiệt tình, và định kỳ được nâng cao nghiệp vụ chuyên môn. Chất lượng của các hoạt động trong lớp học được cấu thành từ chất lượng của chương trình, phương pháp giảng dạy, tư liệu học tập và thiết bị, kiểm tra và đánh giá trong lớp học và kể cả thái độ học tập của học sinh. Học sinh sẽ tiếp thu được tốt hơn khi chương trình được thiết kế một cách khoa học và phù hợp với người học. Các nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng những học sinh lớp dưới thường học tốt hơn trong các lớp học không quá đông học sinh. Các yếu tố đặc trưng cho mỗi trường phổ thông thường được thể hiện qua sự lãnh đạo của hiệu trưởng và ban giám hiệu nhà trường, mục tiêu của nhà trường, tập thể chuyên môn, kỷ luật và môi trường học tập. Các yếu tố 6 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. đặc trưng của nhà trường không có tác động trực tiếp đến học sinh nhưng nó có những ảnh hưởng gián tiếp một cách đáng kể đến người học thông qua giáo viên và lớp học. 2. Vấn đề đặt ra về chất lượng giảng dạy của giáo viên phổ thông hiện nay ở Việt Nam. Dạy học được xác định như một nỗ lực để giúp một người nào đó có được hoặc thay đổi một kỹ năng, kiến thức và các ý tưởng. Giáo dục được dùng với ngụ ý cung cấp cho người học những cơ hội để người học có thể phát triển cả về chiều sâu lẫn chiều rộng của kiến thức, sự hiểu biết cũng như niềm tin vào các giá trị. Nói cách khác, nhiệm vụ của người giáo viên là tạo ra hoặc gây ảnh hưởng để có thể dẫn tới một sự thay đổi về hành vi mong muốn. 2.1. Vai trò của người giáo viên Người giáo viên cần có hiểu biết sâu sắc về mục tiêu giáo dục và bối cảnh xã hội giáo dục, về nội dung kiến thức, về phương pháp sư phạm, về học sinh và đặc điểm tâm lý học sinh, có trí tưởng tượng và óc sáng tạo để làm cho bài giảng sống động và hấp dẫn đối với học sinh. Bên cạnh đó, các nỗ lực của giáo viên coi mình là một thành viên của lớp học giúp học sinh hình thành những kỉ niệm tốt đẹp về lớp học. Ở ngoài lớp học, người giáo viên cũng đóng vai trò quan trọng. Các cuộc gặp gỡ và trò chuyện ngoài lề, ở nhà ăn hoặc sân chơi thể thao giúp giáo viên có thêm thông tin về tính cách của học sinh. Ở một chừng mực nào đó, bài giảng trên lớp của giáo viên phản ánh đúng nội tâm của người đó. Có thể học sinh sẽ quên nội dung của bài giảng, nhưng chúng vẫn còn nhớ những cái tốt cũng như những cái chưa tốt của giáo viên như tính nhân hậu, quan tâm chăm sóc hay thờ ơ lãnh đạm, không trách nhiệm trong công việc. 2.2. Các thách thức đặt ra với người giáo viên. Trong thời kỳ hiện nay, những xu hướng đổi mới giáo dục đã quyết 7 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. định tới sự đổi thay chức năng của người giáo viên : - Xu hướng đảm nhiệm nhiều chức năng hơn trong quá trình dạy học, đảm nhiệm trách nhiệm cao hơn trong việc xác định và lựa chọn, thiết kế nội dung dạy học; - Xu hướng chuyển từ nhiệm vụ chủ yếu là truyền thụ kiến thức sang việc coi trọng hơn tổ chức việc học của học sinh, sử dụng tối đa các nguồn lực học tập ở địa phương; - Xu hướng cá biệt hoá việc học tập của học sinh, thay đổi cấu trúc của mối quan hệ giáo viên - học sinh; - Xu hướng sử dụng một cách rộng rãi và phổ biến các phương tiện kỹ thuật, đặc biệt là việc sử dụng công nghệ thông tin, truyền thông trong dạy học; - Xu hướng tăng cường sự hợp tác trên nhiều mặt với các giáo viên khác trong trường, thay đổi mối quan hệ giữa các giáo viên với nhau. - Xu hướng tăng cường sự hợp tác trên nhiều mặt với các giáo viên khác trong trường, thay đổi mối quan hệ giữa các giáo viên với nhau. - Xu hướng tăng cường và thay đổi mối quan hệ cùng cách làm việc với cha mẹ học sinh và các tổ chức xã hội, tích cực tham gia vào đời sống của cộng đồng nơi trường đóng; - Xu hướng không chỉ giới hạn ở hoạt động dạy học và giáo dục mà mở rộng phạm vi các hoạt động trong nhà trường; - Xu hướng thừa nhận sự giảm sút của uy tín truyền thống người giáo viên đối với học sinh, xây dựng một dạng uy tín khác; Chính vì những lí do trên mà việc đánh giá thực trạng về chất lượng giảng dạy của đội ngũ giáo viên các trường phổ thông nói chung và các trường THCS nói riêng nhằm phát triển tiệm cận với xu thế phát triển của các nước trong khu vực và trên thế giới là một trong những vấn đề mang tính cấp bách trong giáo dục. 8 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. Đối với tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng, chất lượng đội ngũ giáo viên phổ thông mà cụ thể hơn là đội ngũ giáo viên THCS còn có nhiều huyện, thị chưa đạt yêu cầu về trình độ chuyên môn cũng như năng lực giảng dạy. Chính vì vậy, chúng tôi lựa chọn đề tài: “Xây dựng các tiêu chí đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên THCS áp dụng thí điểm tại thị xã Phúc Yên - tỉnh Vĩnh Phúc” để góp phần vào việc triển khai đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên THCS các trường trong địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc với mong muốn phát huy những điểm mạnh, hạn chế, khắc phúc những tồn tại, tạo tiền đề cho giáo dục Vĩnh phúc phát triển mang tính bền vững. II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Mục đích chính của đề tài là nghiên cứu, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên THCS và tiến hành đánh giá thử nghiệm để làm cơ sở cho việc bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên, đồng thời tạo cở sở để xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng giảng dạy giáo viên THPT. Tiền đề nghiên cứu thứ nhất: Chất lượng giảng dạy ở trường THCS có thể bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố liên quan đến chất lượng đội ngũ giáo viên như số lượng, cơ cấu, trình độ, kiến thức, kỹ năng và phương pháp sư phạm, sự tâm huyết với nghề giáo. Chất lượng giảng dạy đồng thời còn chịu ảnh hưởng của một số yếu tố như học sinh, chương trình, các dịch vụ hành chính và hệ thống quản lý chất lượng v.v cho nên chất lượng đội ngũ giáo viên chỉ giải thích được một phần chất lượng giảng dạy ở trường THCS. Tiền đề nghiên cứu thứ hai: Chất lượng đội ngũ giáo viên có thể được đo lường bằng một loạt các chỉ số và cấu trúc. Đo lường chất lượng đội ngũ giáo viên có thể được thực hiện thông qua các chỉ số như số lượng, cơ cấu, trình độ, kiến thức, kỹ năng và phương pháp sư phạm, sự tâm huyết với nghề 9 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. giáo của giáo viên và thông qua các chỉ số về chất lượng giảng dạy như mức độ hài lòng của học sinh trong quá trình học tập, uy tín đối với đồng nghiệp và mức độ tín nhiệm của lãnh đạo chuyên môn trực tiếp, tỉ lệ kết quả học tập của học sinh. III. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU Việc xây dựng các tiêu chí đánh giá chất lượng giảng dạy của đội ngũ giáo viên THCS giúp cho các giáo viên có một mức chuẩn để phấn đấu nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của chính từng giáo viên trong các trường THCS. Câu hỏi nghiên cứu: Chất lượng giảng dạy của của đội ngũ giáo viên THCS có thể đánh giá bằng những tiêu chí nào? Chất lượng giảng dạy của đội ngũ giáo viên ở các trường trong thị xã Phúc Yên hiện nay như thế nào? có khác biệt lớn không? Những giải pháp nào có thể nâng chất lượng giảng dạy của đội ngũ giáo viên của các trường trong thị xã Phúc Yên? IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. Phương pháp nghiên cứu lý luận Trên cơ sở các tài liệu, các công trình nghiên cứu trên thế giới và trong nước có liên quan đến đề tài, tiến hành phân tích, tổng hợp và khái quát hoá (Nghiên cứu hồ sơ văn bản). Đồng thời, từ những kết quả khảo sát sẽ tiến hành nghiên cứu định tính và định lượng để đưa ra những kết luận, kiến nghị và giải pháp. 2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn Trong khi tiến hành nghiên cứu hồ sơ, văn bản và thu thập số liệu sẽ kết hợp các phương pháp nghiên cứu như: Phương pháp chuyên gia, phương pháp phỏng vấn, phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp quan sát, phương pháp khảo sát điều tra. 3. Các công cụ sau được sử dụng để nghiên cứu - Bảng hỏi để thu thập thông tin, dữ liệu; 10 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. - Bộ phiếu bán cấu trúc để phỏng vấn, quan sát; - Các phần mềm chuyên dụng để xử lý số liệu: QUEST, SPSS . V. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Bộ tiêu chí đánh giá chất lưọng giảng dạy của giáo viên THCS. VI. GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU Đề tài được giới hạn trong phạm vi nghiên cứu, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên THCS thí điểm trên địa bàn thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc. VII.THỜI GIAN NGHIÊN CỨU Thời gian triển khai nghiên cứu: dự kiến sẽ nghiên cứu trong 10 tháng từ tháng 10/2007 đến 8/2008. IX. CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN 1. Phần mở đầu 2. Chương I : Tổng quan và cơ sở lí luận 3. Chương II : Phương pháp nghiên cứu 4. Chương III : Kết quả khảo sát đánh giá 5. Kết luận, kiến nghị và giải pháp 11 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. CHƯƠNG I TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÍ LUẬN Trong chương này, cơ sở để xây dựng được bộ tiêu chí đánh giá chất lượng giảng dạy của đội ngũ giáo viên THCS sẽ được trình bày theo từng vấn đề cụ thể về những quan điểm khác nhau của các tác giả trong nước và trên thế giới về chất lượng giáo dục nói chung cũng như các quan niệm về giảng dạy có chất lượng; Những khái niệm về đánh giá chất lượng giáo dục, qui trình tiếp cận, công cụ đo cũng như việc sử dụng các kết quả đánh giá. Từ những khái niệm về đánh giá chất lượng nói chung, sẽ đi nghiên cứu thực tiễn đánh giá chất lượng giảng dạy của một số nước điển hình trên thế giới và ở Việt Nam. Trên cơ sở đó sẽ rút ra những vấn đề cơ bản trong các nghiên cứu nhằm xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng giảng dạy của đội ngũ giáo viên các trường THCS và từ đây sẽ cụ thể hoá các tiêu chí để xây dựng một bộ công cụ đo phù hợp. 1.1. CÁC QUAN NIỆM VỀ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC “Chất lượng giáo dục” là một khái niệm phức tạp, trừu tượng, mang tính đa diện, đa chiều. Chất lượng giáo dục được định nghĩa rất khác nhau tuỳ theo từng thời điểm và giữa những người quan tâm: người học, giáo viên, người sử dụng lao động, các cơ quan quản lý; trong một số hoàn cảnh, nó còn phụ thuộc vào tình trạng phát triển kinh tế-xã hội của mỗi nước. “Chất lượng giáo dục” cũng là một khái niệm khó định nghĩa, thậm chí khó nắm bắt. Từ định nghĩa “Chất lượng giáo dục là sự phù hợp với mục tiêu ” có thể xem chất lượng giáo dục là sự phù hợp với mục tiêu giáo dục. Mục tiêu giáo dục thể hiện những đòi hỏi của xã hội đối với con người, cấu thành nguồn lực mà giáo dục phải đào tạo. Luis Eduarda đã đưa ra mô hình đánh giá chất lượng giáo dục. Trong 12 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software For evaluation only. mô hình này chất lượng giáo dục được xem như một hệ thống gồm các khía cạnh gắn kết với nhau : Sự phù hợp (Relevance); Hiệu quả (Effectiveness); Nguồn lực (Resources); Hiệu suất (Efficiency); Sự công hiệu (Efficacy); Quá trình (Process). Trong những khía cạnh trên thì sự phù hợp đóng vai trò chủ chốt quyết định đến chất lượng giáo dục. Chương trình hành động về chất lượng giáo dục đại học UNESCO đã giải thích về sự phù hơp như sau: “Khả năng của hệ thống giáo dục và của các cơ sở Giáo dục và Đào tạo trong việc đáp ứng những nhu cầu đặt ra của cộng đồng, của địa phương hoặc của một đất nước, đó cũng là sự đáp ứng của giáo dục trước những yêu cầu của thế giới mới với tầm nhìn, công cụ và cách thức hành động đã và đang tiếp tục thay đổi ”. Vấn đề sự phù hợp của hệ thống giáo dục và những ảnh hưởng của nó đối với chất lượng giáo dục đã được các nhà giáo dục xem xét từ nhiều năm nay. Sự phù hợp của giáo dục là khía cạnh quan trọng nhất của chất lượng giáo dục, quyết định đầu vào (input), quá trình (process) và đầu ra (outcome) [1]. Các yếu tố tác độ
Tài liệu liên quan