Chuyên đề Hoá Hữu cơ - Lớp 11

Phương pháp trắc nghiệm khách quan là một hình thứckiểm tra ñã ñược sử dụng rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới. ðây là một phương pháp ño lườngkiến thức toàn diện. Với hệ thống câu hỏi với nhiều lựa chọn, phương pháp này ñã loại bỏ ñược tình trạng học tủ, học lệch, quay cóp sử dụng tài liệu trong lúc thi cử, tránh ñược tiêu cực trong việc coi thi, chấm thi. Tuy nhiên, ñại ña số học sinh chúng ta vẫn chưa quen với cách làm bài thi trắc nghiệm, vẫn chưa có cách giải nhanh gọn một bài toán hoá học trong khi thời gian làm một bài thi quá ngắn.

pdf72 trang | Chia sẻ: lamvu291 | Lượt xem: 1384 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Chuyên đề Hoá Hữu cơ - Lớp 11, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Chuyên ñ Hoá Hu cơ Lp 11 chuyên Hoá Trưng THPT chuyên Lê Quý ðôn LI M ðU Phương pháp trc nghim khách quan là mt hình thc kim tra ñã ñưc s dng rng rãi nhiu nưc trên th gii. ðây là mt phương pháp ño lưng kin thc toàn din. Vi h thng câu hi vi nhiu la chn, phương pháp này ñã loi b ñưc tình trng hc t, hc lch, quay cóp s dng tài liu trong lúc thi c, tránh ñưc tiêu cc trong vic coi thi, chm thi. Tuy nhiên, ñi ña s hc sinh chúng ta vn chưa quen vi cách làm bài thi trc nghim, vn chưa có cách gii nhanh gn mt bài toán hoá hc trong khi thi gian làm mt bài thi quá ngn. ð giúp các bn nm vng phương pháp gii toán, cho phép gii nhanh chóng các bài toán phc tp, chúng tôi xin gii thiu vi các bn " Mt s phương pháp gii nhanh các bài toán hoá hc hu cơ " mà chúng tôi trích lu ñưc trong quá trình hc. BAN BIÊN TP 11 HOÁ Tài liu chia s trên mng Chuyên ñ Hoá Hu cơ Lp 11 chuyên Hoá Trưng THPT chuyên Lê Quý ðôn MT S PHƯƠNG PHÁP GII NHANH Phương pháp 1: ðNH LUT BO TOÀN Nguyên tc : S dng ñnh lut bo toàn vt cht ñ tính khi lưng các cht. I/ Phương pháp bo toàn khi lưng 1. Cơ s : ðnh lut bo toàn khi lưng Trong phn ng hoá hc, tng khi lưng các cht tham gia phn ng bng tng các khi lưng các cht to thành. Phn ng hoá hc : A + B  C + D  m A + m B = m C + m D 2. Phm vi áp dng : Áp dng cho tt c các trưng hp cn tính khi lưng ca mt cht mà có th bit hoc bit ñưc khi lưng các cht còn li. 3. Ví d minh ho : VD 1 : Cho 2,83 g hn hp 2 rưu 2 chc tác dng va ñ vi Na thì thoát ra 0,896 lit H 2 (ñktc) và m g mui khan. Giá tr m (g) là : A. 5,49 B. 4,95 C. 5,94 D. 4,59 Gii : +) Cách gii thông thưng : Gi CT ca rưu th nht là : R(OH) 2 ( a mol ) rưu th hai là : R'(OH) 2 ( b mol ) PTPƯ : R(OH) 2 + 2Na  R(ONa) 2 + H 2 (mol) a a a R'(OH) 2 + 2Na  R'(ONa) 2 + H 2 (mol) b b b Theo gi thit ta có : (R+34)a + (R'+34)b = 2,83 và a + b = 0,04  Ra + R'b = 2,83 34(a+b) = 1,47 Khi lưng mui to thành là : m = (R+78)a + (R'+78)b = Ra + R'b + 78(a+B) = 4,59 (g) +) Cách gii nhanh : Gi CT chung ca 2 rưu là : R(OH) 2 R(OH) 2 + 2 Na → R(ONa) 2 +H 2 0,08 0,04 Áp dng ñnh lut bo toàn khi lưng ta có : m = 2,83 + 0,08.23 0,04.2 = 4,59 (g) VD 2 : Cho 4,2 g hn hp gm CH 3OH, C 6H5OH và CH 3COOH tác dng vi Na va ñ thy thoát ra 0,672 lit H 2 (ñktc) và 1 dung dch X. Cô cn dung dch X ta thu ñưc cht rn Y. Khi lưng (g) Y là : A. 2,55 B. 5,52 C. 5,25 D. 5,05 Gii : Do c 3 cht trên ñu chưa 1 nguyên t H linh ñng nên : ,0 672 nNa= 2nH 2 = 2. =0,06 mol 22 4, Áp dng ñnh lut bo toàn khi lưng ta có : mY = 4,2 + 0,06.23 0,03.2 = 5,52 (g) Tài liu chia s trên mng Chuyên ñ Hoá Hu cơ Lp 11 chuyên Hoá Trưng THPT chuyên Lê Quý ðôn II/ Phương pháp bo toàn nguyên t 1.Cơ s : ðnh lut bo toàn nguyên t Tng khi lưng ca mt nguyên t trưc phn ng bng tng khi lưng ca nguyên t ñó sau phn ng. 2. Phm vi ng dng: Có th áp dng trong nhiu trưng hp, nhưng thưng dùng nht trong các bài toán ñt cháy. 3. Ví d minh ho : VD 1 : ðt cháy hoàn toàn m g hn hp các hiñrocacbon : C 3H4, C 2H6, C 4H8 thì thu ñưc 12,98g CO 2 và 5,76g H 2O. Vy m (g) có giá tr : A. 1,48 B. 8,14 C. 4,18 D. Không xác ñnh Gii : +) Cách gii thông thưng : C2H6 + 7/2 O 2  2CO 2 + 3H 2O (mol) x 3,5x 2x 3x C3H4 + 4O 2  3CO 2 + 2H 2O (mol) y 4y 3y 2y C4H8 + 6O 2  4CO 2 + 4H 2O (mol) z 6z 4z 4z Theo PTPƯ và ñ bài ta có h: 2x + 3y +4z = 12,98 : 44 = 0,295 3x + 2y + 4z =5,76 : 18 = 0,32 30x + 40y + 56 z + 32( 3,5x + 4y + 6z) = 12,98 + 5,76 Gii h phương trình ta có : x = 0,05 ; y = 0,025 ; z = 0,03 Khi lưng hn hp là : m = 0,05.30 + 0,025.40 + 0,03.56 = 4,18 (g) +) Cách gii nhanh : Áp dng ñnh lut bo toàn nguyên t : ,5 76 12,98 mY = m C + m H = .2 + .12 =4,18g 18 44 VD 2 : Tách nưc hoàn toàn t hn hp Y gm rưu A, B ta ñưc hn hp X gm các olefin. Nu ñt cháy hoàn toàn Y thì thu ñưc 0,66g CO 2. Khi ñt cháy hoàn toàn X thì tng khi lưng CO 2 và H 2O (g) là : A. 0,903 B. 0,39 C. 0,94 D. 0,93 Gii : Y tách nưc to thành X : nC(X) =nC(Y) ⇒ nCO 2(X)=nCO 2(Y)=0,66/44 =0,015 mol Mà khi ñt cháy X thì nCO 2 = nH 2O = 0,015 (mol) Tng khi lưng CO 2 và H 2O là : m = 0,66 + 0,015.18 = 0,93(g) Tài liu chia s trên mng Chuyên ñ Hoá Hu cơ Lp 11 chuyên Hoá Trưng THPT chuyên Lê Quý ðôn Phương pháp 2 : QUY ðI NHIU CHT THÀNH MT CHT Nguyên tc : ðưa hn hp các cht v mt cht có công thc trung bình sau ñó da vào giá tr trung bình va tìm ñưc ñ kt lun v cht cn xác ñnh. I/ Phương pháp khi lưng mol trung bình M m 1. Cơ s : S dng công thc : M = hh nhh ri sau ñó dùng M ñ xác ñnh M ca các cht ban ñu M 1< M < M 2 vi M 1 < M 2. 2. Phm vi ng dng : Áp dng rng rãi cho các bài tp hoá hu cơ 3. Ví d minh ho : VD 1 : Hn hp A gm 2 ankanal X, Y có tng s mol là 0,25mol. Khi cho hn hp A tác dng vi dung dch AgNO 3/NH 3 dư thì to ra 86,4g kt ta và khi lưng dung dch AgNO 3 gim 77,5g. Bit Mx<M y . CTCT ca X là : A. CH 3CHO B. HCHO C. C 2H5CHO D. Kt qa khác Gii : Vì khi lưng Ag tách ra là 86,4g mà khi lưng dung dch gim 77,5g nên Khi lưng 2 anñehit là : 86,4 77,5 = 8,9 (g) 9,8 M = = 35 (6, g / mol) mà M X < M < M y  M X < 35,6  M X = 30. X là HCHO. ,0 25 VD 2 : Mt hn hp X gm 2 ankin là ñng ñng k tip nhau. Nu cho 5,6 lit hn hp X ñi qua dung dch Br 2 thì thy khi lưng bình tăng 8,6g. CTPT ca 2 ankin : A. C 3H4 , C 4H6 B. C 4H6 , C 5H8 C. C 2H2 , C 3H4 D. Kt qu khác Gii : Theo ñ ra ta có : m ankin = 8,6 g . 6,5 S mol ca ankin là : n = = ,0 25(mol) ankin 22 4, 6,8 Khi lưng phân t trung bình ca 2 ankin là : M = = 34 (4, g / mol) ,0 25  M 1 < 34,4 < M 2 vi 2 ankin k tip  M 1 = 26 và M 2 = 40 . CTPT ca 2 ankin là : C 2H2 và C 3H4 II/ Phương pháp s nguyên t cacbon trung bình n 1. Cơ s : ðt CT ca các cht cùng thuc mt dãy ñng ñng dưi dng CT chung ca dãy nhưng thay n bng n .Sau ñó tính n và kt lun v s nguyên t C ca các cht : n 1 < n < n 2. 2. Pham vi ng dng : Dùng ñ gii các bài toán v các cht thuc cùng mt dãy ñng ñng ñc bit là các cht ñng ñng liên tip. 3. Ví d minh ho : VD 1: Có 2 axit hu cơ no : A là axit ñơn chc và B là axit ña chc. Hn hp X cha 0,3 mol hn hp A và B. ðt cháy hoàn toàn X thì thu ñưc 11,2 lit CO 2(ñkc) Vy CTPT ca A là : A. CH 3COOH B. HCOOH C. C 2H5COOH D. Kt qu khác Gii : S nguyên t C trung bình ca A và B là : 5,0 n = ≈ ,1 667  S nguyên t C ca A < 1,667 3,0  S nguyên t C ca A = 1  A là HCOOH VD 2 : ðt cháy hoàn toàn hn hp 2 hiñrocacbon ñng ñng có khi lưng phân t hơn kém nhau 28ñvC ta thu ñưc 4,48 lit CO 2 (ñkc) và 5,4g H 2O. CTPT ca 2 hp cht là : A. C 3H4 , C 5H8 B. C 2H4 , C 4H8 C. CH 4 , C 3H8 D. C 2H2 , C 4H6 ,4 48 4,5 Gii : n = = (2,0 mol) n = = (3,0 mol) CO2 22 4, H 2O 18 Tài liu chia s trên mng Chuyên ñ Hoá Hu cơ Lp 11 chuyên Hoá Trưng THPT chuyên Lê Quý ðôn Do nH 2O > nCO 2 nên hiñrocacbon là ankan. Gi CT chung ca 2 ankan là : Cn H 2n+2 3n +1 C H + O → nCO + (n + )1 H O n 2n+2 2 2 2 2 0,2 0,3 n 2,0 = ⇒ n = 2 Vy n 1 = 1 và n 2 = 3. CT ca 2 hiñrocacbon là CH 4 và C 3H8. n + 1 3,0 III/ Phương pháp gc hiñrocacbon trung bình : R 1. Cơ s : ðt CT ca các hp cht cn tìm dưi dng công thc có cha R . Sau ñó tin hành xác ñnh gc R . Bin lun R 1 ,R 2 theo : R 1 < R < R 2 2. Phm vi ng dng : Thưng dùng cho bài toán v R cha nhóm chc, ñc bit là axit, este. 3. Ví d minh ho : VD 1 : Hn hp X gm 2 este A, B ñng phân vi nhau và ñu to ra t axit ñơn chc và rưu ñơn chc. Cho 2,2g hn hp X bay hơi 136,5 oC và 1atm thì thu ñưc 840ml hơi este. Mt khác, ñem thu phân hoàn toàn 26,4g hn hp X bng 100ml dung dch NaOH 20% (d=1,2g/ml) ri ñem cô cn thì thu ñưc 33,8g cht rn khan. Vy CTPT ca este là : A. C 2H4O2 B. C 3H6O2 C. C 4H8O2 D. C 5H10 O2 Gii : A, B là este ñơn chc. ,0 84 n = = ,0 025(mol) X ,0 082(273 +136 )5, 2,2 M = = 88(g / mol) este ,0 025 neste thu phân = 26,4 : 88 = 0,3 (mol) 100.20 2,1. n = = (6,0 mol)  NaOH dư NaOH 100.40 mmui = 33,8 (0,60,3).40 = 21,8 (g) 218, M muoi = ≈ 72,66 = R + 68 → R = ,5 66 → R < ,5 66 < R → R =1 3,0 1 2 1  R 1 ng vi H mà R 1 + 44 + R 1' = 88  R 1' = 43 ng vi C 3H7 CTPT ca este là : HCOOC 3H7 hay C 4H8O2 VD 2 : Cho 3,55 g hn hp các amin ñơn chc tác dng va ñ 0,1 mol HCl. Xác ñnh CT ca amin có phân t khi bé nht. A. CH 3NH 2 B. C 2H5NH 2 C. CH 3NHCH 3 D. Kt qu khác Gii : Gi CT chung là : RNH 2 + → RNH 2 HCl RNH 3Cl ,3 55 M RNH = = 35 5, → R =19 5, → R < R =19 5, → R =15 2 1,0 1 1  R 1 ng vi CH 3 Ngoài ra phương pháp trung bình còn ñưc m rng ñ tính toán cho c hn hp các cht thuc dãy ñng ñng khác nhau, ñ tính s liên kt π trung bình, hoá tr trung bình ... Tài liu chia s trên mng Chuyên ñ Hoá Hu cơ Lp 11 chuyên Hoá Trưng THPT chuyên Lê Quý ðôn Phương pháp 3 : QUY ðI MT CHT THÀNH NHIU CHÁT Nguyên tc : Chuyn cht cn xác ñnh thành 2 hay nhiu cht ñ xác ñnh ñưc, ri sau ñó vit phương trình phn ng bình thưng, ñ xác ñnh yu t cn tìm... Ví d : VD 1 : Khi ñt cháy hoàn toàn mt polime X (to thành do ñng trùng hp 2,3ñimetyl butañien và acrilo nitrin CH 2=CHCN) vi lưng O 2 va ñ thy to thành mt hn hp khí nng ñ áp sut xác ñnh cha 57,69% CO 2 v V. T l 2 loi monome là A. 3/5 B. 3/3 C. 1/3 D. 3/2 Gii : +) Cách 1: Tách polime thành 2 monome ban ñu : 17 PƯ cháy : C H + O → 6CO + 5H O 6 10 2 2 2 2 x 6x 5x 15 3 1 CH = CH − CN + O → 3CO + H O + N 2 4 2 2 2 2 2 2 y 3y 3/2y y/2 Ta có: 6x + 3y 57,69 = ⇔ 600x + 300y = 634,59x + 288,45y 11x + 5y 100 ⇔ 11,55y = 34,59x : ⇔ y = 3x ⇔ x = 1 y 3 +) Cách 2: Tách polime thành các nguyên t ri vit sơ ñ cháy : ( CH 2 C(CH 3) = C(CH 3) CH 2 )x( CH 2 CH(CN) ) y (6x + 3y) C  (6x + 3y) CO 2 (10x + 3y) H  (5x + 3y/2) H 2O y N  y/2 N 2 %CO 57,69 6x + 3y x 1 Do ñó : 2 = = ⇒ = 3y y 100 100 6x + 3y + 5x + + y 3 2 2 Tài liu chia s trên mng Chuyên ñ Hoá Hu cơ Lp 11 chuyên Hoá Trưng THPT chuyên Lê Quý ðôn Phương pháp 4 : TĂNG GIM KHI LƯNG Nguyên tc : Da vào tăng gim khi lưng khi chuyn t cht này sang cht khác ñ xác ñnh khi lưng mt hn hp hay mt cht. C th : Da vào phương trình tính ñ thay ñi khi lưng khi 1 mol A  1 mol B Da vào s thay ñi khi lưng trong bài ñ tính s mol ca A, B Dùng s mol ñ tính các phn ng khác. Phm vi : Dùng cho nhiu bài toán hu cơ nhưng ch yu là các hp cht có nhóm chc axit, rưu, anñehit, este, amino axit. C th :  ði vi rưu : Xét phn ng vi NaOH : R(OH) x + xK  R(OK) x + x/2 H 2 Hay ROH + K  ROK + ½ H 2  khi lưng tăng 39 1 = 38 g  ði vi axit : Xét phn ng vi NaOH : R(COOH) x + xNaOH  R(COONa) x + xH 2O Hay RCOOH + NaOH  RCOONa + H 2O  khi lưng tăng 22 g  ði vi anñehit : Xét phn ng tráng gương : RCHO+Ag 2O RCOOH+ 2Ag  khi lưng tăng 16 g  ði vi este : Phn ng xà phòng hoá : RCOOR' + NaOH  RCOONa + R'OH  ði vi amin : Xét phn ng vi HCl RNH 2 + HCl  RNH 3Cl  khi lưng tăng 36,5 g Ví d minh ho : VD 1 : Cho 20,15 g hn hp 2 axit no ñơn chc tác dng va ñ vi dung dch Na 2CO 3 thì thu ñưc V(l) CO 2 và dung dch mui. Cô cn dung dch thu ñưc 28,95 g mui. Giá tr V(l) ñktc là : A. 4,84 B. 4,48 C. 2,24 D. 2,42 Gii : Vn dng phương pháp tăng gim khi lưng : Gi CTTQ trung bình ca 2 axit là : RCOOH + → + + PTPƯ : 2 RCOOH Na 2CO3 2RCOONa CO2 H 2O Theo ptpư ta có : 2 mol axit to ra 2 mui thì có 1 mol CO 2 bay ra và m tăng 2.(231)=44 (g) . 8,8 Theo ñ bài : m tăng = 28,95 20,15 = 8,81 (g)  nCO = = (2,0 mol) →V = ,4 48l 2 44 CO2 VD 2 : Khi thu phân hoàn toàn 0,05 mol este ca 1 axit ña chc vi 1 rưu ñơn chc tiêu tn ht 5,6 g KOH. Mt khác, khi thu phân 5,475g este ñó thì tiêu tn ht 4,2g KOH và thu ñưc 6,225g mui. Vy CTCT ca este là : A. (COOC 2H5)2 B. (COOCH 3)2 C. (COOC 3H7)2 D. Kq khác Gii : n KOH = 5,6 / 56 = 0,1 mol. nKOH = 2n este  este 2 chc to t axit 2 chc và rưu ñơn chc. Gi CT este là : R(COOR') 2 R(COOR') 2 + 2KOH  R(COOK) 2 + 2R'OH (mol) 1 2 1 (mol) 0,0375 0,075 mtăng = 2 (39 R') g  m tăng = 6,225 5,475 = 0,75 g Tài liu chia s trên mng Chuyên ñ Hoá Hu cơ Lp 11 chuyên Hoá Trưng THPT chuyên Lê Quý ðôn  0,0375 (78 2R') = 0,75  R' = 29  R' là C 2H5 ,5 475 M este = =146 ⇔ R + (44 + 29).2 =146 ⇔ R = 0 ,0 0375 ⇒ CT ñúng là : (COOC 2H5)2 Tài liu chia s trên mng Chuyên ñ Hoá Hu cơ Lp 11 chuyên Hoá Trưng THPT chuyên Lê Quý ðôn Phương pháp 5 : GII PHƯƠNG TRÌNH NGHIM NGUYÊN Nguyên tc : Xác ñnh s mol ca các cht sau ñó ñưa v dng phương trình nghim nguyên an 1 + bn 2 = c (a, b, c là h s nguyên; n 1, n 2 : s nguyên t C ca các cht) Da vào ñiu kin tn ti ca các cht ñ kt lun v nghim Phm vi : ðưc áp dng rng rãi trong gii toán hoá hc Ví d minh ho : VD 1 : Mt hn hp gm 2 hiñrocacbon mch h. Cho 1,68 l hn hp ñi qua dung dch Br 2 dư thì còn li 1,12l khí và khi lưng Br 2 phn ng là 4g. Nu ñt cháy 1,08g hn hp ri cho toàn b sn phm cháy hp th vào dung dch Ca(OH) 2 dư thì có 12,5g kt ta. CT ca 2 hiñrocacbon là : A. C 2H6 , C 2H4 B. C 3H6 , CH 4 C. C 3H6 , C 2H6 D. C 2H4 , CH 4 Gii : n h/c ko no = (1,681,12)/22,4 = 0,025(mol) nBr 2 = 4/ 160 = 0,025 (mol)  n h/c ko no = n Br2  h/c ko no là anken nankan = 1,12 / 22,4 = 0,05 (mol). Gi m, n ln lưt là s nguyên t C trong ankan và anken (m ≥ 1, n ≥ 2). Trong qua trình ñt cháy thì : mC  mCO 2 nC  nCO 2 0,05m 0,05m 0,025n 0,025n CO 2 + Ca(OH) 2  CaCO 3 + H 2O (mol) 0,125 0,125  0,05m + 0,025n = 0,125  2m + n = 5  n không chia ht cho 2 mà n ≥ 2 và n < 5  n = 3 và m = 1. Vy 2 cht cn tìm là : C 3H6 và CH 4 VD 2 : Hn hp A gm mt hiñrocacbon no mch h và mt ankin có tng s mol là 0,3 mol. Khi cho hn hp qua dung dch Br 2 thì thy lưng Br 2 phn ng là 32 gam, tng khi lưng ca 0,15 mol hn hp ban ñu là 4,3 gam. Xác ñnh công thc phân t ca các cht trong hn hp. Gii: nBr 2=32:160=0,2(mol) Gi công thc ca hai hiñrocacbon là C nH2n+2 và C mH2m2 Phn ng vi Br 2: CmH2m2 +2Br 2  C mH2m2Br 4 0,1 ← 0,2 S mol ankan là: 0,30.1=0,2(mol) Khi lưng ca 0,3 mol hn hp là: 4,3.2=8,6 gam Ta có phương trình : (14n+2)0,2+(14m2)0,1=8,6 ⇒ 2n+m=6 Gii phương trình nghim nguyên ta có :n=2 m=2. Vy công thc ca 2 hidrocacbon là : C 2H6 và C 2H2 Tài liu chia s trên mng Chuyên ñ Hoá Hu cơ Lp 11 chuyên Hoá Trưng THPT chuyên Lê Quý ðôn Phương pháp 6 : BIN LUN Nguyên tc : Da vào mt s tính cht ñc trưng, da vào mt s liên kt π ñ bin lun suy ra CTCT cht cn tìm mà không cn phi làm toán phc tp. Phm vi : Ch áp dng trong mt s trưng hp ñơn gin hoc ñc bit, không có tính tng quát. Ví d minh ho : VD 1 : Chia m g anñehit thành 2 phn bng nhau : P1 : b ñt cháy thu ñưc nCO 2 = nH 2O P2 : tác dng va ñ vi AgNO 3/NH 3 dư cho Ag vi t l n anñehit : n Ag = 1 : 4 Vy anñehit no là : A. Anñehit fomic B. Anñehit hai chc no C. Anñehit ñơn chc no D. Không xác ñnh ñưc Gii : T sn phm cháy  anñehit có 1 liên kt π  có 1 nhóm chc CHO. T phn ng vi AgNO 3/NH 3  anñehit là HCHO. Chú ý :  Bin lun v s nhóm chc : Chc anñehit : + nu n anñehit : n Ag = 1 : 2  anñehit ñơn chc no + nu n anñehit : n Ag = 1 : 4  HCHO hoc anñehit 2 chc Chc este : + nu n este : n NaOH = 1 : 1  este ñơn chc + nu n este : n NaOH = 1 : 2  este ñơn chc ca phenol hoc este 2 chc Chc rưu : + nu n Na : n rưu = 1 : 1  rưu ñơn chc + nu n Na : n rưu = 2 : 1  rưu 2 chc Chc amin : + n HCl : namin = 1 : 1  amin ñơn chc + n HCl : n amin = 2 : 1  amin 2 chc Chc axit : + nu n NaHCO3 : n axit = 1 : 1  axit ñơn chc + nu n NaHCO3 : n axit = 2 : 1  axit 2 chc  Xác ñnh s liên kt π : Khi ñt cháy 1 hp cht mà : nCO 2 = nH 2O  có 1 liên kt π nCO 2 < nH 2O  không có liên kt π nCO 2 > nH 2O  có nhiu hơn 1 liên kt π VD 2 : ðt cháy 1,7 g este X cn 2,52 lit O 2 (ñktc) thu ñưc CO 2 và H 2O trong ñó nCO 2 : nH 2O = 2. ðun nóng 0,01 mol X vi dung dch NaOH thì cn 0,02 mol. X cha chc este, không phn ng vi Na, không kh Ag 2O/NH 3 . Xác ñnh CTPT X A. C 8H8O2 B. C 3H6O2 C. C 4H8O2 D. C 4H4O2 Gii : Do n NaOH : n este = 2 : 1  có th là este ca phenol hoc este 2 chc . Nhưng theo ñáp án thì X ch có 2 nguyên t O ng vi 1 chc este  X là este ñơn chc ca phenol  X có s nguyên t C > 6.  X ch có th là A. Tài liu chia s trên mng Chuyên ñ Hoá Hu cơ Lp 11 chuyên Hoá Trưng THPT chuyên Lê Quý ðôn Phương pháp 7 : TH KT QU Nguyên tc : Dùng kt qu ngưi ta ta cho ñ th vào các ñiu kin mà bài toán ñưa ra kt qu ñúng. Phm vi : Có th áp dng cho ni dung mi trưng hp nhưng ch nên th các trưng hp phc tp. Ví d minh ho : VD 1 : Hai cht hu cơ A, B (C, H, O) ñu có 53,33% O theo khi lưng. Khi lưng phân t ca B gp 1,5 ln khi lưng phân t A. ð ñt cháy ht 0,04 mol hn hp A, B cn 0,1 mol O 2. Mt khác, khi cho s mol bng nhau ca A, B tác dng vi lưng dư dung dch NaOH thì khi lưng mui to thành t B gp 1,952 lưng mui to thành t A . CTPT A, B là : A. C 2H4O2 và C 3H6O2 B. C 2H4O2 và C 3H6O2 C. C 2H2O2 và C 3H6O2 D. C 4H8O2 và C 5H12 O2 Gii : +) Cách 1 : Da vào gi thit : M B = 1,5 M A thì ta có : A. 60 và 90 B. 60 và 74 C. 58 và 74 D. 58 và 104 T ñó suy ra kt qu ñúng là A. +) Cách 2 : Da vào gi thit %O = 53,33%. Gi CT chung ca A, B là : C xHyOz 16z 53,33 Ta có : = ⇒12x + y =14z 12x + y 46,67 z = 1 thì x = 1 ; y = 2  CT nguyên ca A , B là : (CH 2O) n. Ch có ñáp án A . VD 2 : Xác ñnh CTPT ca phenol cha 13,11 % khi lưng Oxi : A. C 7H8O B. C 8H10 O C. C 9H12 O D. Kq khác Gii : Th tính %O trong các cht ta có : A. 14,81% B. 13,11% C. 11,76% Vy chn ñáp án A. Tài liu chia s trên mng Chuyên ñ Hoá Hu cơ Lp 11 chuyên Hoá Trưng THPT chuyên Lê Quý ðôn KT LUN Phương pháp trc nghim là mt phương pháp ñánh giá ñưc trình ñ hc sinh khá khách quan. Trong quá trình làm bài trc nghim thì mi chúng ta s t mình tìm ñưc nhng phương pháp phù hp vi mình, vi tng bài, ñc bit là nhng phương pháp gii ngn gn không ng ... Trên ñây, ch là mt s phương pháp mà chúng tôi rút ra ñưc trong vic gii toán hoá hc bng phương pháp trc nghim. Chc hn s có mt vào ch thiu sót. Rt mong ñưc s ñóng góp ca các bn ñ chúng ta có mt tài liu giá tr rong vic dy và hc. Xin trân trng cm ơn. BAN BIÊN TP 11 HOÁ Tài liu chia s trên mng Chuyên ñ Hoá Hu cơ Lp 11 chuyên Hoá Trưng THPT chuyên Lê Quý ðôn CHƯƠNG I: HIðROCACBON Câu 1 : ðt cháy mt lưng hiñrôcacbon A ñưc m gam nưc và 1,95m gam CO 2. A thuc dãy ñng ñng: A. Ankan B.Anken C.Ankin D. Aren Câu 2 : Hn hp p gm a cht hiñrôcacbon mch h A 1, A 2, ...A n có dng C nHm trong ñó m lp thành mt cp s cng có tng là 32 và công sai d m = 4. Các hiñrôcacbon có phân t lưng ln lưt là